SUPPORT ProjectSUPPORT ProjectΩς επίλυση προβλημάτων εννοούμε όλες αυτές τις διαδικασίες διαχείρισης προκλήσεων που βάζουν σε εφαρμογή τις ικανότητες ταξινόμησης των ίδιων των προβλημάτων, των συνοδευτικών τους καταστάσεων και των πιθανών τρόπων επίλυσής τους. Η διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος συνδέεται με τη μεταγνωστική ικανότητα εκτελεστικού ελέγχου του έργου, όπως η αυτοπαρακολούθηση και η αυτορρύθμιση, και τείνει να τις αναπτύξει. Στο έργο SUPPORT, για να διερευνήσουμε την έννοια της επίλυσης προβλημάτων με βάση τις γνώσεις και την εμπειρία των εταίρων και των ενδιαφερομένων συγκεντρώσαμε ένα σύνολο συγκεκριμένων εργαλείων και μεθοδολογιών. Τα πιο βασικά κριτήρια για την επιλογή των εργαλείων, τα οποία μπορείτε να βρείτε παρακάτω, ήταν τα εξής Απλότητα: προσπαθήσαμε να επιλέξουμε εργαλεία/μεθοδολογίες που είναι εύκολα στη χρήση/εφαρμογή μέσω της εκπαιδευτικής διαδικασίας (απλά αλλά όχι απλοϊκά) Αποτελεσματικότητα: με τον όρο αποτελεσματικές εννοούμε είτε “παραδοσιακές” μεθόδους που έχουν αποδειχθεί χρήσιμες, είτε μεθόδους που έχουν δοκιμαστεί και είχαν απτά αποτελέσματα (ελαφρώς αμφισβητήσιμες) είτε απλώς μεθοδολογίες που μπορούν να θεωρηθούν αποτελεσματικές λόγω των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών τους και των αναγκών που λαμβάνουν υπόψη (π.χ. μέθοδοι που απευθύνονται σε άτομα με χαμηλά επίπεδα αλφαβητισμού, άτομα από μειονότητες, άτομα με ψυχικές/νευρολογικές/σωματικές αναπηρίες, μετανάστες/πρόσφυγες, άτομα από μη προνομιούχα περιβάλλοντα κ.ο.κ.) Διαφορετικότητα: ομοίως με το προηγούμενο κριτήριο που αφορούσε στην αποτελεσματικότητα, η ποικιλόμορφη προσέγγιση μιας μεθόδου επίλυσης προβλημάτων μπορεί να επιτρέψει τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση μέσω της εφαρμογής της και έτσι να είναι σε θέση να ανταποκριθεί σε πιο διαφορετικές ανάγκες των μαθητών και των εκπαιδευτικών Δεν απαιτεί εξειδικευμένη υποδομή: για εμάς ήταν σημαντικό να προτείνουμε μεθόδους που μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς περιορισμούς, τόσο από εκπαιδευτικούς όσο και εκπαιδευόμενους, επιτρέποντας τη μεγαλύτερη ένταξη στην εκπαιδευτική διαδικασία και μπορεί να είναι πιο δίκαιη για τους εκπαιδευτικούς που εργάζονται σε μη προνομιούχες περιοχές με μικρή έως καθόλου πρόσβαση σε επαρκή προϋπολογισμό. |
Problem Solving Canvas: επιλέχθηκε ως ένα εργαλείο που σας επιτρέπει να βελτιστοποιήσετε τη διαδικασία επίλυσης ενός προβλήματος ή να επιτύχετε έναν στόχο στον συντομότερο δυνατό χρόνο και με την ελάχιστη δυνατή προσπάθεια και επομένως να είστε ταχύτεροι και να ξέρετε πώς να ανταποκρίνεστε εγκαίρως στα προβλήματα.
Detectives: Οι ντετέκτιβ (ερευνητές) είναι ένα παιχνίδι μεθόδου που βασίζεται στην κριτική σκέψη και τη δημιουργικότητα. Το κύριο κίνητρο είναι η ίντριγκα. Οι ντετέκτιβ πρέπει να αιτιολογήσουν λογικά γιατί μια λύση εγκρίνεται ή απορρίπτεται. Ενισχύονται οι δεξιότητες της ανάλυσης, της κριτικής σκέψης και της σύνθεσης, ενώ η μέθοδος ενθαρρύνει τη δημιουργική, αντισυμβατική σκέψη που βοηθά στην επίλυση άλλων προβλημάτων στο μέλλον.
Hot Lava: Το παιχνίδι απαιτεί την κατανόηση του “Πώς” για να διασχίσετε μια φανταστική ροή λάβας. Οι παίκτες έχουν τρεις πέτρες που μπορούν να χρησιμοποιήσουν για να διασχίσουν τη ροή λάβας. Αλλά πρώτα, πρέπει να ακολουθήσουν ορισμένους κανόνες και κανονισμούς. Αυτό το παιχνίδι βελτιώνει τις δεξιότητες επίλυσης προβλημάτων λόγω του ότι οι συμμετέχοντες μαθαίνουν πώς να συνεργάζονται για να βρουν λύση στο πρόβλημα.
Iceberg: το εργαλείο επιλέχθηκε επειδή ενθαρρύνει τους μαθητές να εμβαθύνουν σε διάφορες πτυχές ενός προβλήματος, ενδεχομένως και να αμφισβητήσουν την ίδια τη δήλωση του προβλήματος. Μεταξύ των διαφόρων δεξιοτήτων που εξετάζονται, παράλληλα με την επίλυση προβλημάτων, η δραστηριότητα αναπτύσσει επίσης την κριτική σκέψη, την πειθώ και την έκφραση γνώμης.
Life Ship: η δραστηριότητα επιλέχθηκε επειδή αντιμετωπίζει συγκεκριμένα προβλήματα ζωής που αντιμετωπίζουν οι μαθητές και τους ενθαρρύνει να δουν την ευρύτερη εικόνα. Φανταζόμενοι τη ζωή τους ως πλοίο, οι συμμετέχοντες επαναπροσδιορίζουν τις καταστάσεις της ζωής τους, θέτουν τα προβλήματά τους σε προοπτική και εμβαθύνουν σε ορισμένα ζητήματα. Παράλληλα με την επίλυση προβλημάτων, η δραστηριότητα αναπτύσσει τον αυτοστοχασμό και τα προσωπικά κίνητρα.
Meeting Clock: Μια κατάλληλη μέθοδος για την ενίσχυση της επικοινωνίας και της συνεργασίας μεταξύ των συμμετεχόντων στην ομάδα κατάρτισης ή για την ανταλλαγή εμπειριών (πώς λύθηκε το πρόβλημα). Η μέθοδος λειτουργεί εξαιρετικά εάν τα μέλη της ομάδας κατάρτισης γνωρίζονται ελάχιστα μεταξύ τους- η επικοινωνία και η συνεργασία είναι δύσκολη στην ομάδα. Είναι επίσης πολύ κατάλληλη για την ανταλλαγή εμπειριών κατά την επίλυση συγκεκριμένων προβλημάτων ή για να μάθουμε τις απόψεις των μελών της ομάδας για συγκεκριμένα θέματα.
Mind Maps: Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιεί τις οπτικές ικανότητες του ατόμου για να βοηθήσει στην κατανόηση και την αντιμετώπιση ενός προβλήματος. Την προτείναμε επειδή λαμβάνει υπόψη τις ανάγκες των ατόμων που μαθαίνουν οπτικά. Λόγω της φύσης της και της ανάγκης φιλτραρίσματος των πληροφοριών πριν από την καταγραφή τους, βοηθά επίσης πολύ στην ανάπτυξη της κριτικής σκέψης καθώς και στην ικανότητα σύνδεσης μεταξύ των πληροφοριών. Είναι συναφής με το περιεχόμενο του έργου επειδή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την επίλυση προβλημάτων και λαμβάνει υπόψη διαφορετικά μαθησιακά στυλ.
Problem tree: το εργαλείο επιλέχθηκε επειδή καλύπτει διάφορα στάδια της επίλυσης προβλημάτων: τον καθορισμό του προβλήματος, τον καταιγισμό ιδεών και τη λήψη αποφάσεων. Εστιάζει ιδιαίτερα στη διερεύνηση των αιτιών και των συνεπειών ενός προβλήματος μέσω της οπτικοποίησης. Καθώς οι συμμετέχοντες επεξεργάζονται τα δέντρα τους σε μικρές ομάδες και αργότερα παρουσιάζουν τα αποτελέσματά τους σε άλλες ομάδες, η δραστηριότητα αναπτύσσει ένα σύνολο άλλων δεξιοτήτων: διαπροσωπικές δεξιότητες (μέσω της αλληλεπίδρασης) και δημόσια ομιλία.
Search – Solve – Snocciolano: Οι συμμετέχοντες προσδιορίζουν μια κατάσταση που θέλουν να αναπαραστήσουν. Διαμορφώνεται η ομάδα των ηθοποιών και η ομάδα των παρατηρητών. Οι ηθοποιοί αποφασίζουν πώς θα αναπαραστήσουν το θέμα, χωρίζουν τους ρόλους, αποφασίζουν τους διαλόγους κ.λπ. Στους παρατηρητές δίνονται οι ακόλουθες οδηγίες σχετικά με το τι πρέπει να παρατηρήσουν: Ποιο πρόβλημα έχει αναπαρασταθεί; Ποιον παρατήρησα; Βοήθησε στην επίλυση του προβλήματος; Ποιες λύσεις έχουν βρεθεί; Ποια απόφαση έχει λήφθηκε; Έχουν ληφθεί υπόψη οι ιδέες όλων; Η παράσταση ακολουθείται από μια στιγμή διαμοιρασμού, κατά την οποία η ομάδα των παρατηρητών εκθέτει αυτό που σημειώθηκε στις κάρτες και η ομάδα των ηθοποιών διηγείται πώς έζησε την εμπειρία.
Περιγραφή του εργαλείου Search – Solve – Snocciolano (Αγγλικά)
Six Thinking Hats: το εργαλείο επιλέχθηκε καθώς είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για τον καταιγισμό ιδεών και τη λήψη αποφάσεων: επιτρέπει στους συμμετέχοντες να εξετάσουν ένα πρόβλημα από διαφορετικές οπτικές γωνίες δοκιμάζοντας διάφορα “καπέλα σκέψης”. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόβλημα διερευνάται από διάφορες οπτικές γωνίες. Αναπτύσσει την αναλυτική σκέψη και τη δημιουργικότητα.
Strange glasses: αυτή είναι μια μέθοδος διδασκαλίας που σας επιτρέπει να αξιολογήσετε την κατάσταση από μια διαφορετική οπτική γωνία, να δείτε κάποια πράγματα “με άλλα μάτια”. Όλοι οι συμμετέχοντες πρέπει να συναισθανθούν τους ρόλους που τους έχουν ανατεθεί και να επιλύσουν το πρόβλημα “βάζοντας περίεργα γυαλιά”. Διαπιστώνουμε ως κοινοπραξία ότι η ενσυναίσθηση αποτελεί βασική δεξιότητα για την επίλυση συγκρούσεων και προκλήσεων και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο επιλέχθηκε αυτό το εργαλείο
Tandem Facilitation Toolbox: Η μέθοδος αυτή είναι ένας πολύ καλός τρόπος για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα επικοινωνίας σε ένα πολύγλωσσο περιβάλλον και χρησιμοποιεί τα κοινά ενδιαφέροντα μέσα σε μια ομάδα για να βοηθήσει στην ανάπτυξη των γλωσσικών δεξιοτήτων του ατόμου. Την επιλέξαμε επειδή πιστεύουμε ότι μπορεί να είναι πραγματικά χρήσιμη σε μια πολυγλωσσική τάξη ενηλίκων για να βοηθήσει στη γεφύρωση των γλωσσικών κενών, να ξυπνήσει το ενδιαφέρον για τις διαφορετικές γλώσσες και τις ομοιότητές τους, καθώς και να βοηθήσει στην περαιτέρω ανάπτυξη των γλωσσικών και επικοινωνιακών ικανοτήτων του ατόμου. Πιστεύουμε ότι είναι σχετικό με το περιεχόμενο του έργου, διότι ανταποκρίνεται στις ανάγκες της εκπαίδευσης ενηλίκων με πολύ βασικές δεξιότητες αλφαβητισμού, από εθνικές μειονότητες και μετανάστες/πρόσφυγες
Περιγραφή του εργαλείου Tandem Facilitation Toolbox (Αγγλικά)
Test it! Probably you can: Αυτή η μέθοδος είναι αποτελεσματική στην πρακτική της προπόνησης. Βοηθά τον εκπαιδευόμενο να ξεπεράσει τις προκαταλήψεις και τους φόβους. Δεν δοκιμάζουμε πολλά πράγματα στη ζωή ή την εργασία μας, όχι μόνο για λογικούς λόγους, αλλά συχνά και λόγω των εσωτερικών μας πεποιθήσεων ή των υποθέσεων που κάνουμε σε κάθε βήμα. Οι συμπεριφορές μπορούν εξίσου να μας εμποδίσουν: “Δεν θα το κάνω”, “Δεν είναι για μένα”, “Είναι επικίνδυνο”. Τέτοιες και παρόμοιες λέξεις αντικατοπτρίζουν τον εσωτερικό μας διάλογο καθώς αντιμετωπίζουμε τη μελλοντική αλλαγή. Αν ο δάσκαλος / μέντορας ακούει περιοριστικές ρήτρες στη γλώσσα του εργαζομένου, πρέπει πρώτα να βοηθήσει τον εκπαιδευόμενο να παρατηρήσει και να αξιολογήσει τέτοιες ρήτρες
Those we tell stories, rule the world: η δραστηριότητα επιλέχθηκε επειδή αποδομεί γνωστές ιστορίες, θρύλους και μύθους, εντοπίζοντας διάφορες πτυχές και κυρίως τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι χαρακτήρες. Αναπτύσσει την αναλυτική σκέψη και τις δεξιότητες ακρόασης, αλλά και τη φαντασία και τη συμπόνια, καθώς οι συμμετέχοντες διερευνούν πώς θα αντιδρούσαν οι ίδιοι σε παρόμοια θέση
Περιγραφή του εργαλείου Those we tell stories, rule the world (Αγγλικά)
Turn on the bulb: Ξεκινώντας από μια πραγματική ιστορία, η οποία προτείνει ένα πρόβλημα, οι συμμετέχοντες, ατομικά, γράφουν περισσότερες ιδέες για τη λύση. Κάθε ιδέα συλλέγεται σε ένα φύλλο, προκειμένου να συγκεντρωθούν όλες οι ιδέες και να ομαδοποιηθούν σύμφωνα με παρόμοιες λύσεις. Στόχος είναι να προκύψει ένας συνδυασμός προτάσεων που να αναδεικνύει τη δυνατότητα πολλαπλών λύσεων, η οποία αποτελεί κρίσιμο σημείο αναφοράς για την αποτελεσματική επίλυση προβλημάτων.
Μοιραστείτε τις σκέψεις και τις απόψεις σας με άλλους εκπαιδευτικούς